Aramızdan biri ömrünü tamamlayıp hakkın rahmetine kavuştuğunda onun cenaze namazı kılınır yani ona ölüm duası yapılır.

İmam mevtanın başucunda duaya başlamadan önce cemaate dönerek şu beylik soruyu sorar: “Bu kişiyi nasıl bilirsiniz?” Eğer o kişiyi iyi olarak biliyorsak “iyi biliriz” der, kötü olarak biliyorsak susar, eğer tanımıyorsak o kişi için sadece “Allah rahmet eylesin” deriz.  

Peki bu “iyi olmak” dan kastımız nedir? Biz yaşarken kimin için “iyi” kimin için “iyi biri değil” ifadelerini kullanırız?
İyi olmak, halk deyişleri ile ifade etmek istersek, kimsenin etlisine sütlüsüne karışmamak, kimseye kaşının altında gözün var dememek, yürürken bir karıncayı dahi ezmemek midir?
Veya iyi olmak kendi menfaatinden önce başkasını düşünmek, yaşayan her varlığa merhamet ve şefkatle muamele etmek midir?
Her şeyden önemlisi iyi olmak, iyi hissetmek, iyi düşünmek ve iyilik dediğimiz şeyi içselleştirmek midir?

Nedir gerçekten “iyi” ve “iyi olmak”?

Bazılarına göre iyi olmak dindar olmaktır, bazılarına göre evrensel ahlak ilkelerine göre davranmayı başarabilmektir, bazılarına göre ise kendini yani sınırlarını bilmektir.
Örneğin sana saldıran birisini öldürmek zorunda kaldığında kötü biri mi olursun, vatanınını işgal edenlere karşı savaştığında iyi olmayı yitirir misin?
Veya bir hayvana kötü muamele ettiğinde, bir ağacı kestiğinde, sözünü dinlemeyen çocuğuna bağırdığında kötü biri mi olursunuz?
Acaba diyorum, insan nedir sorusu ile iyi nedir sorusu aynı anlamı arayan iki kardeş soru mudur?
Eğer insan her şeyden önce bir vicdan, bir irade ve bir tavır alışsa; iyi biri olmak için de, şartlar ne olursa olsun vicdanın sesine kulak vermek, bir irade ortaya koymak ve bir tavır içinde olmaktır diyebilir miyiz?
Bütün inançlardan öte, bütün dinlerden öte, bütün ideolojilerden öte ve bütün yargılardan öte iyi olmak korku seline kapılmadan ve kazanç tuzağına düşmeden davranabilme karakterine sahip olabilmek midir?
Sözün özü “iyi olmak insan olmak, insan olmak da iyi olmaktır” diyebilir miyiz?

Ne dersiniz?

NACİ BEKTAŞ - EĞİTİMCİ & YAZAR